O FIRMIE

O FIRMIE

Henry Ford zmienil nasze zycie dzieki praktycznym samochodom po przystepnych cenach. Dzielem jego pomyslu jest ruchoma linia montazowa oraz techniki masowej produkcji, które ustanowily standardy swiatowej produkcji przemyslowej w pierwszej polowie XX wieku.


Henry Ford urodzil sie w Springwell Township w hrabstwie Wayne w amerykanskim stanie Michigan 30 lipca 1863 jako pierworodny z szóstki potomstwa Williama i Mary Fordów. Dorastal na dosc bogatej farmie rodzinnej, spedzajac dnie w malej jednoizbowej szkólce i pomagajac na farmie w drobnych pracach. Juz w mlodym wieku wyraznie interesowal sie mechanika. Wiele lat pózniej zainteresowanie to rozwinelo sie w geniusz, który przyniósl mu chwale najwybitniejszego czlowieka przemyslu na swiecie.


Nauka Rzemiosla

W 1875 roku dwunastoletni Henry spedzal juz wiekszosc czasu w malym warsztacie mechanicznym, który samodzielnie wyposazyl. Wlasnie tam skonstruowal swój pierwszy silnik parowy w wieku lat pietnastu, a rok pózniej – w 1879 – opuscil dom i wyjechal do pobliskiego Detroit, by podjac prace jako czeladnik u maszynisty. Od czasu do czasu wracal jednak do domu i pomagal na farmie.


Jako czeladnik przepracowal nastepne trzy lata, po czym wrócil do Dearborn. Przez nastepne kilka lat czas pochlanialo Henry’emu obslugiwanie i naprawa silników parowych, a okazjonalnie znajdowal dorywcze zajecie w fabryce w Detroit. Zajmowal sie tez konserwacja i przegladem maszyn na rodzinnej farmie. W 1888 ozenil sie z Clara Bryant i utrzymywal swoja nowa rodzine prowadzac tartak.


W 1891 roku Ford zostal inzynierem w Edison Illuminating Company w Detroit. Awans na stanowisko glównego inzyniera dal mu wystarczajaco duzo wolnego czasu i pieniedzy, by poswiecic wiele uwagi swoim prywatnym doswiadczeniom z silnikiem spalinowym.


Kwadrycykl

Jego eksperymenty zaowocowaly w 1896 roku skonstruowaniem kwadrycykla – pojazdu o wlasnym napedzie wedlug pomyslu autora. Pierwszy silnik Forda ujrzal z warkotem swiatlo dzienne i zapisal sie w historii na drewnianym kuchennym stole w domu Forda przy Bagley Avenue 58. Nastepnym krokiem byla konstrukcja z silnikiem opartym na ramie, do której umocowane byly cztery kola od roweru – tak powstal jego pierwszy Ford.


Samodzielnosc

W 1899 roku Henry Ford zrezygnowal z pracy w Edison Illuminating Company i zalozyl wlasna firme – Detroit Automobile Company, która niestety zbankrutowala rok pózniej. W tym czasie zaprojektowal i skonstruowal kilka modeli samochodów wyscigowych. 10 pazdziernika 1901 roku sam siadl za kierownica slynnego „Sweepstakes” i pokonal w wyscigu amerykanskiego championa Alexandra Wintona.
 
Ford Motor Company

Ford Motor Company rozpoczela dzialalnosc w 1903 roku. Henry Ford, wlasciciel 25,5 % akcji, zostal wiceprezesem i objal stanowisko glównego inzyniera. Zaklady Forda przy Mack Avenue w Detroit produkowaly zaledwie kilka samochodów dziennie. Przy kazdym aucie pracowaly dwu- lub trzyosobowe zalogi robotników, skladajac je z czesci wyprodukowanych na zamówienie w innych fabrykach. Pierwszy samochód, który powstal w zakladach Forda sprzedano 23 lipca 1903 roku. Henry zostal prezesem i przejal kontrolny pakiet akcji w roku 1906.


Henry Ford wcielil w zycie swoje marzenie o produkowaniu samochodów dostepnych cenowo, ekonomicznych, a jednoczesnie niezawodnych, wprowadzajac na rynek w 1908 r Model T. Pojazd ten byl zapowiedzia nowej ery motoryzacji dla klientów indywidualnych – Model T byl latwy w obsludze, utrzymaniu i w prowadzeniu po trudnych drogach. Jego sukces byl natychmiastowy.


Nowe pokolenie

W 1919 roku Henry i jego syn Edsel odkupili akcje od wszystkich mniejszosciowych udzialowców za 105 568 858 dolarów i zostali jedynymi wlascicielami Zakladów Forda. Edsel, który w tym samym roku objal po ojcu fotel prezesa, pozostal na tym stanowisku az do smierci w 1943 roku. Wtedy Henry Ford ponownie przejal kierowanie Zakladami.
 
Emerytura

We wrzesniu 1945 roku, Henry Ford po raz drugi zrezygnowal z funkcji prezesa Ford Motor Company i przekazal stanowisko swojemu wnukowi Henry’emu Fordowi II. W maju 1946 roku, podczas uroczystosci Zlotego Jubileuszu Automobilizmu Amerykanskiego, Henry’ego uhonorowano za wielki wklad w rozwój przemyslu motoryzacyjnego, a rok pózniej Amerykanski Instytut Ropy Naftowej odznaczyl go pierwszym w swej historii dorocznym Zlotym Medalem za wybitne zaslugi dla dobra ludzkosci.
 
Koniec ery

Henry Ford zmarl w swoim domu Fairlane w Dearborn 7 kwietnia 1947 roku o 11.40. Mial 83 lata. W dniu jego smierci niedawne powodzie i wylew miejscowej rzeki Rouge odciely prad. Ustawione lampy naftowe i swieczki upodobnily jego pokój do tego, w którym przyszedl na swiat w tym samym hrabstwie 83 lata wczesniej.

Uzywany regularnie od ponad 50 lat, owalny znak handlowy Forda jest jednym z najlepiej rozpoznawanych symboli korporacyjnych na swiecie. Znak w formie napisu siega samych poczatków firmy, kiedy jeden z inzynierów Henry’ego Forda opracowal stylizowana wersje slów „Ford Motor Company”. Oto, jak ewoluowal on na przestrzeni lat.


1903 — pierwsze logo

Sam napis i krój liter byly uzywane na potrzeby komunikacji firmy juz na poczatku 1903 roku. Jednak debiut produkcyjny Forda, Model A, wyróznial sie w sposób szczególny — pierwsze logo na samochód mialo modne obramowanie w stylu art nouveau.


1906 — napis ze skrzydlami

W 1906 roku pojawila sie nowa, udoskonalona forma napisu z wydluzonym krojem liter „F” i „D”, znana jako „napis ze skrzydlami”. Logo to stosowano we wszystkich samochodach Forda az do konca 1910 roku, kiedy krój liter ponownie zmieniono, nadajac mu postac, w której wystepuje do dzisiaj. Znak handlowy Forda w formie napisu zarejestrowano w Urzedzie Patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki w 1909 roku.


1907 — pierwszy owal

Pierwszy symbol Forda w ksztalcie owalu zostal uzyty w 1907 roku przez brytyjskich przedstawicieli Forda — firme „Perry, Thornton i Schreiber”, prekursora Ford Motor Company Limited w Wielkiej Brytanii. Owal ten sluzyl do reklamowania Forda jako „symbolu niezawodnosci i ekonomicznosci”.


1911 — ostateczny owal

Laczac napis i owalna forme, Ford stworzyl swoje logo w jego ostatecznej postaci. W samochodach i komunikacji firmowej Forda stosowano jednak logo w jego pierwotnej formie napisu jeszcze do póznych lat dwudziestych.


1912 — Samochód Uniwersalny

Na krótko Ford odszedl jednak od owalnego projektu i uzywal na swoich samochodach logo w postaci trójkata ze skrzydlami. W zamysle projektanckim mialo ono symbolizowac szybkosc, lekkosc, wdziek i statecznosc, zawieralo napis „The Universal Car” („samochód uniwersalny”) i produkowane bylo w kolorze pomaranczowym lub ciemnoblekitnym. Wzór ten jednak nie spodobal sie Henry'emu Fordowi i szybko go zarzucono.


1927 — owalny znak Forda na chlodnicy

Nowy Model A byl pierwszym pojazdem Forda wyposazonym w owalny znak przymocowany do kraty chlodnicy. Logo ze znanym nam do dzis ciemnoblekitnym tlem uzywano na wielu samochodach az do konca lat piecdziesiatych. Nastepnie az do polowy lat siedemdziesiatych niebieski owal zniknal z chlodnic i pokryw komory silnika produkowanych samochodów Forda, ustepujac miejsca samemu napisowi „Ford”. Owalny symbol wykorzystywano jednak nieprzerwanie w komunikacji korporacyjnej prowadzonej w tym okresie.


Blekitny owal dzisiaj

Od 1976 roku blekitno-srebrny owal widnieje na wszystkich Fordach jako jednolity, latwo rozpoznawalny znak markowy Forda stosowany przez rózne fabryki i zaklady firmy na calym swiecie.

Henry Ford zaprojektowal swoja pierwsza ruchoma linie montazowa w 1913 roku, rewolucjonizujac tym samym proces produkcyjny Forda T. Linia montazowa w pierwszych zakladach Forda w Highland Park w amerykanskim stanie Michigan stala sie punktem odniesienia dla metod produkcji masowej na calym swiecie.


Powody

Zamiarem Henry’ego byla produkcja jak najwiekszej liczby samochodów o jak najprostszej konstrukcji i najnizszym mozliwym kosztem. W tych czasach wlascicielami samochodów byla jedynie garstka uprzywilejowanych. Celem Henry’ego Forda bylo „dac swiatu kola” i produkowac dostepne cenowo auta dla szerokich rzesz odbiorców.


Wczesne techniki Forda

W poczatkowych latach, Ford konstruowal samochody tak jak robili to wtedy wszyscy – pojedynczo, jak domy. Samochód tkwil na podlodze przez caly czas produkcji, a mechanicy i ich pomocnicy jezdzili do innych fabryk po czesci, po czym wracali do samochodu, by zlozyc go w calosc od podwozia w góre. Pózniej samochód skladano na specjalnych platformach, które mozna bylo przesuwac miedzy kolejnymi ekipami monterów. Przyspieszylo to do pewnego stopnia proces produkcyjny, jednak Ford nadal potrzebowal wykwalifikowanych zalóg robotników, którzy skladali auto „recznie”. Poziom produkcji byl zatem wciaz niski, a ceny samochodów musialy byc niezmiennie wysokie, by pokryc koszty produkcji.

Pierwszy krok w strone automatyzacji uczyniono, gdy Henry i jego inzynierowie skonstruowali maszyny do produkcji duzej liczby czesci potrzebnych do skladania samochodów. Wynalezli takze metody montowania tych czesci bezposrednio po ich produkcji.


Eksperyment

By zrealizowac cel masowej sprzedazy przez masowa produkcje, Henry Ford musial jeszcze bardziej zwiekszyc produktywnosc. Robotników w zakladach w Detroit rozmieszczono przy specjalnych stanowiskach, a do podwozia auta przymocowano gruba line. Nastepnie przeciagano podwozie wzdluz linii prostej, zatrzymujac je przy kolejnych stanowiskach az samochód byl calkowicie zmontowany.


Rezultat

Henry Ford tworzyl racjonalizatorskie pomysly opierajac je na prostych zasadach, nakreslonych przez pionierów takich jak Elihu Root, który dla Samuela Colta opracowal w szczególach proces montazu, dzielac go na etapy, aby go uproscic. W miare postepów w eksperymentach Forda, proces produkcji byl coraz doskonalszy, a wizja produkcji masowej stawala sie coraz blizsza rzeczywistosci.

Aby w jak najmniejszym stopniu zalezec od wykwalifikowanej sily roboczej, Henry wykorzystal wymienne czesci, które mogly byc z latwoscia skladane przez robotników niewykwalifikowanych. Dalszym etapem eksperymentu bylo uzycie prowadnic slizgowych i tasmociagów. Nawet rozmieszczenie ludzi i narzedzi bylo precyzyjnie obliczone, by linia produkcyjna pracowala w najbardziej wydajny sposób.


By wszystko szlo do przodu

W kazdym dziale proces produkcji podzielono na jego czesci skladowe. Tempo produkcji przyspieszylo – w niektórych przypadkach nawet czterokrotnie. Mniejsze „boczne” linie montazowe zorganizowano na kazdym odcinku produkcji, az – jak kiedys zauwazyl sam Henry – „wszystko w zakladach szlo do przodu”.


Koncowa linia montazowa

Ostatecznym krokiem bylo stworzenie koncowej linii montazowej. Na jej poczatku stalo gole nadwozie, które poruszalo sie wzdluz linii przez wszystkie kolejne stanowiska, az na koncu gotowy zmontowany samochód zjezdzal z tasmy moca wlasnego silnika. Tasmy boczne wzdluz glównej tasmy produkcyjnej byly zsynchronizowane tak, by dostarczac odpowiednie czesci dokladnie w odpowiednim czasie.


Zbieranie owoców

Owo polaczenie precyzji, ciaglosci pracy i szybkiego tempa przynioslo swiatu produkcje masowa. W Highland Park produkcja Modelu T osiagnela rekordowy poziom – kazdego dnia gotowy samochód zjezdzal z linii co dziesiec sekund. Ford byl w stanie obnizyc ceny, podwoic minimalna dniówke pracowników do 5.00 dolarów, produkowac auta najwyzszej jakosci i nadal czerpac zyski.

W tym czasie Zaklady Forda produkowaly co roku dwa miliony egzemplarzy Modelu T, sprzedajac go po cenie zaledwie 260 dolarów za sztuke.

Model T zapoczatkowal rewolucje na prowincji. Dniówka 5 dolarów dala poczatek rewolucji spolecznej. Ruchoma linia montazowa rozpoczela rewolucje w przemysle.